فشرده‌ای از بحث وضعیت اجتماعی زنان در کتاب زنان و جنسیت در اسلام

وحیده امیری

“رفاعه رفیع طهطاوی” یکی از افراد در میان دانشجویانی اعزام شده در پاریس بود و در کتاب اش به تو صیف از جامعه فرانسه پرداخته و توصیه میکند که “به دختران مانند پسران آموزش داده شود و این عمل در میان بدترین ملت ها رایج است”.
کتاب طهطاوی تاثیر عمده در نهادینه شدن جایگاه اجتماعی زنان داشت، مخصوصا آموزش و فراگیری علوم پزشکی و تکنالوژی.
همچنان محمد علی پادشاه که از طرف امپراطوری عثمانی ها در آنجا گماشته شده بود. با ستایش از این کتاب و استفاده عمومی را از این کتاب برای دانشجویان توصیه کرد و بعد از مدت کوتاهی دولت اهمیت آموزش برای زنان را پذیرفت.
با این حال در سالهای ۱۸۰۰ جامعه اجتماعی و فرهنگی در مصر و کشور های خاور میانه رو به توسعه بود و بشتر از همه زنان جایگاه قابل توجهی در این مقطع از زمان به دست آورده بود، مکان های آموزش و تعلیم در حال گسترش بود و عمومیت پیدا کرده بود دانشمندان زیادی از میان زنان برخواسته بود و نیز زنان میتوانستند به حد توان بخش از مسئولیت های مردان را به عهده بگیرد. اما با استعمار انگلیس در سالهای ۱۸۸۲ توجه از امر آموزش و تعلیم اندکی تسهیل یافت و بشتر منابع مالیاتی روبه بهبود بود که بشتر هزینه ها را صرف پروژه های آبیاری و غیره کرد.
که عمدا باعث کاهش هزینه های آموزش از نظر مالی و سیاسی شود. ‌ولی با تلاش دانشمندان چون: جمالدین افغان، محمد عبده روند آموزش به کندی داشت گسترش پیدا می کرد و با ایجاد نهاد های خیره به منظور حمایت از مراکز آموزش و تحصیل بلاخره موفق میشود که دوباره این روند را گسترش دهد. تا اینکه از میان زنان روزنامه نگاران و نشریه های را که آنها راه اندازی کردند تقدیم جامعه میشود.

گفتار حجاب
همزمان با نشر کتاب آزادی زنان در سال ۱۸۹۹ توسط قاسم امین جامعه ای مصر در مسیر یک تحول شدید فرهنگی و اجتماعی قرار داشت. بحث های را که او در مورد زنان مطرح کرده بود سبب انتقاد های شدید میان عده از مردم شده بود در حالیکه دهه های قبل تر از اون استدلال روشن فکران مسلمان مانند محمد عبده و طهطاوی در مورد آموزش ابتدای زنان بدون اینکه مخالفت های را متوجه خود کند حتی خواستار اصلاح موضوعات چون تعدد زوجات و طلاق شده بودند.